استرها گروهي از تركيبات آلي هستند در ساختار خود دارند. به اين گروه گروه استري گويند. استرهاي سبك بوي بسيار مطبوعي دارند.

* استرها در واقع يكي از مشتقات كربوكسيليك اسيدها هستند هرگاه به جاي اتم هيدروژن در گروه كربوكسيل يك گروه آليكل قرار گيرد،‌ استر به وجود مي‌آيد.

نام‌گذاري استرها

* به روش آيوپاك: ابتدا نام آليكل متصل به اكسيژن آورده سپس نام زنجير اصلي (R-COO-) را با لفظ آلكانوات مي‌آوريم.

در روش قديمي به جاي نام‌هاي جديد از الفاظ قديمي استفاده مي‌شود.

طرز تهيه استرها:

* از واكنش اسيدها با الكل‌ها (طي يك واكنش تعادلي، استرها توليد مي‌شوند. در اين واكنش اسيدسولفوريك به عنوان كاتاليزور (ماده‌اي كه سرعت واكنش را تسريع مي‌كند، يعني مسير واكنش را از سمتي پيش مي‌برد كه انرژي فعال‌سازي كمتري نياز باشد) مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

H از الكل و OH از اسيد جدا شده و تشكيل آب مي‌دهند.

* سرعت واكنش استري شدن بقدري كم است كه اگر از كاتاليزور استفاده نشود برقراري تعادل ممكن است هفته‌ها طول بكشد.

* افزودن يك ماده، آبگير به واكنش استري شدن مي‌تواند طبق اصل لوشاتوليه تعادل را به سمت راست پيش برده و موجب افزايش غلظت استر شود.

* واكنش استري شدن با تغيير انرژي زيادي همراه نيست و يك واكنش تقريباً بي‌گرما است بنابراين افزايش دما تأثيري بر ثابت تعادل ندارد و تعادل جابه‌جا نخواهد شد. افزايش دما فقط مي‌تواند سرعت واكنش را تغيير دهد.

* در اين واكنش اگر اسيد آلي يك اسيد چرب (اسيد با زنجير كربني بلند) باشد و الكل نيز گليسرول (گليسيرين) باشد، استر به دست آمده چربي يا روغن خواهد بود.

آبكافت استرها:

استرها براثر واكنش با آب طي يك واكنش برگشت‌پذير و بسيار آهسته به اسيد و الكل سازنده‌اش تجزيه مي‌شود.

فرمول عمومي استرها نيز مانند كربوكسيليك اسيدها است:

به تركيباتي كه فرمول مولكولي يكساني دارند ولي ساختار گسترده و خواص فيزيكي و شيميايي متفاوتي دارند. ايزومر يا هم پار مي‌گويند.بنابراين كربوكسيليك اسيدها و استرها با يكديگر ايزومر هستند.

* صابوني شدن:

آبكافت استرها در محيط قليايي به طور برگشت‌ناپذير روي مي‌دهد. از اين‌رو كاربردهاي ويژه‌اي پيدا كرده است.آبكافت استر اسيدهاي چرب در محيط قليايي اساس ساختن صابون است. به اين واكنش واكنش صابوني شدن مي‌گويند.

دقت كنيد زماني صابون تهيه مي‌شود كه استر به كار رفته چربي يا روغن باشد. نام اين واكنش همواره صابوني شدن، است.

* تشابه واكنش اسيدها و استرها:

واكنش با سديم هيدروكسيد

* تفاوت در واكنش اسيدها و استرها

1) واكنش با فلز سديم:

اين در حالي است كه استرها چون هيدروژن اسيدي ندارند با فلز سديم وارد واكنش نمي‌شوند.

بي اثر

2) واكنش با آب:

[الكل‌ها برخلاف استرها با فلز سديم واكنش مي‌دهند اما با خود سديم هيدروكسيد وارد واكنش نمي‌شوند.]